De universiteit waar vooral de kwantiteit telt - 'de promotiefabriek' - heeft haar langste tijd gehad. Het kabinet breekt nadrukkelijk met het oude wetenschapsbestel waarin aantallen publicaties en proefschriften maatgevend zijn voor carrières en onderzoeksfinanciering. In de promotiebonus van maximaal 90 duizend euro per proefschrift wordt het mes gezet. Van deze bonus, door critici 'perverse prikkel' genoemd, gaat om te beginnen 5 procent af. Het kabinet wil een eind maken aan de haastige universitaire cultuur waar gebrek aan aandacht voor kwaliteit heeft geleid tot schandalen zoals de fraude door de voormalige Tilburgse hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel. In de Wetenschapsvisie 2025 die minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker morgen presenteren, onderstrepen ze de maatschappelijke rol die de wetenschap in Nederland speelt en de verantwoordelijkheid die dat geeft. 'Wij zijn ervan overtuigd dat iedere onderzoeker, hoe vrij of fundamenteel ook, zich zal moeten afvragen wat zijn of haar maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid is, wat ze terug kunnen geven', zegt Dekker vandaag in een interview met de Volkskrant. Met promotiebonussen is jaarlijks een bedrag van maximaal 95 miljoen euro gemoeid. De universiteiten zullen komend jaar met de minister onderhandelen over de exacte herverdeling van een deel van dat geld. Het is de bedoeling dat de universiteiten dat steken in een scherpere profilering en in een evenwichtiger personeelsopbouw.