Hoe kan het dat óók Obama een keizerlijke president is geworden?

Laat ik duidelijk zijn, zoals hij zelf vaak zegt: ik denk dat president Obama volkomen oprecht was toen hij zich in zijn verkiezingscampagne profileerde als een felle criticus van het presidentieel decreet. Ik denk dat hij het meende toen hij in 2008 zijn aanhangers voorhield dat een van Amerika's 'grootste problemen' was dat 'George Bush de uitvoerende macht steeds sterker wilde maken door het Congres helemaal over te slaan'. Ik geloof ook dat hij oprecht was toen hij tijdens zijn ambtstermijn in toespraken keer op keer zei dat een verstrekkende, eenzijdige maatregel zoals hij die nu net over immigratie heeft afgekondigd, verraad zou zijn aan de beginselen van grondwettelijk bestuur. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Hoe kan het dat de man die het keizerlijk presidentschap zou inperken zich in bepaalde opzichten meer als een keizer is gaan gedragen dan zijn voorganger? Deze president heeft niet alleen de opzet van het nationale veiligheidsbeleid grotendeels overgenomen van Bush, maar is zelfs eerder bereid gebleken om militaire operaties uit te voeren zonder toestemming van het Congres; eerder bereid gebleken tot moordaanslagen en dood en verderf te zaaien, zelfs onder Amerikaanse staatsburgers. En hij is agressiever gebleken in zijn strijd tegen lekkers, klokkenluiders en journalisten. Daarbij is hij ook nog voortvarender gebleken dan Bush in het gebruiken van zijn uitvoerende macht om grote binnenlandse beleidsvoornemens te verwezenlijken: in het onderwijs, inzake klimaatverandering, in de gezondheidszorg en nu inzake immigratie. Er zijn drie factoren die deze transformatie kunnen verklaren. Ten eerste de verwachtingen van het grote publiek. Gedurende de hele vorige eeuw heeft de macht van het presidentiële ambt gelijke tred gehouden met de veranderende verwachtingen ten aanzien van dat ambt. Omdat het Congres niet 'sexy' is, frustratie oproept en nauwelijks te volgen is, lijkt de democratie van de massa om een iconische figuur te vragen op wie verlangens, ambities en haatgevoelens kunnen worden geprojecteerd.